");
Other BT PLC sections
 
In Touch
Cymru
Dathlu 999 blynedd gwasanaeth 999

Dathlu 999 blynedd gwasanaeth 999

Mae BT wedi dathlu 80fed penblwydd gwasanaeth 999 y Deyrnas Unedig - sy’n trafod tua 1.65 miliwn galwad y flwyddyn o bob rhan o Gymru. Lansiwyd gwasanaeth argyfwng hynaf y byd yn Llundain ar 30 Mehefin 1937. Roedd tân mewn meddygfa yn y brifddinas ym mis Tachwedd 1935 wedi achosi marwolaeth pump o fenywod. O ganlyniad sefydlodd y Llywodraeth bwyllgor i ymchwilio sut allai cysylltwyr ffôn helpu i nodi ac ymateb i alwadau brys.

Awgrymodd y pwyllgor sefydlu un rhif cenedlaethol hawdd ei gofio er mwyn hysbysu’r gwasanaethau brys. Ystyriwyd defnyddio 707, yn cyfateb i’r llythrennau SOS ar y deial ffôn a 333, ond nid oedd y dechnoleg ar y pryd yn caniatáu defnyddio hwnnw, felly dewiswyd 999 fel y rhif mwyaf ymarferol. Glasgow oedd yr ail ddinas i gael y gwasanaeth yn 1938. Gohiriwyd y gwaith o ledu’r gwasanaeth ar draws y wlad yn ystod yr Ail Ryfel Byd ond cyrhaeddodd holl drefi a dinasoedd y Deyrnas Unedig erbyn diwedd 1948. Derbyniwyd dros 1000 galwad yn ystod wythnos gyntaf y gwasanaeth yn Llundain yn 1937, gyda phob galwad 999 yn canu hwter ac yn fflachio goleuadau coch i dynnu sylw’r cysylltwyr er rhoi blaenoriaeth i’r galwadau brys. Mae’n debyg roedd yr hwter mor uchel fel bod y cysylltwyr wedi gosod peli tenis yn y cyrn er mwyn eu tawelu cyn y penderfynwyd addasu’r lefel. Roedd galwadau ffug a diangen yn nodwedd o’r gwasanaeth 999 o’r cychwyn, yn cynnwys cwynion am rywun yn canu pibgodau tu allan i gartref ac anghydfod rhwng cymydog a dyn glo lleol!

Erbyn hyn mae cysylltwyr BT yn ateb oddeutu 560,000 galwad 999 yn y Deyrnas Unedig - yn cynnwys tua 34,500 yng Nghymru. Derbynnir oddeutu 30 miliwn galwad y flwyddyn o ffonau sefydlog a symudol, ac atebir dros 97% o fewn pum eiliad. Cyfnodau prysuraf galwadau 999 yw tua chanol nos Wener a Sadwrn, pan fydd BT yn derbyn oddeutu 5,000 galwad bob awr. Yn draddodiadol, oriau cynnar y Flwyddyn Newydd yw’r cyfnod prysuraf un, pan fydd BT yn derbyn hyd at 9,000 galwad yr awr.

Dywedodd Alwen Williams, cyfarwyddwraig Cymru BT: “Mae digwyddiadau diweddar ar draws y wlad yn golygu fod pobl yn ymwybodol iawn o waith y gwasanaethau brys a gwerth gwasanaeth 999. Rwy’n hynod falch o waith cysylltwyr BT a’u rôl yn 999. Maent yn dîm galluog iawn sy’n gweithio ar linell flaen un o wasanaethau cyfathrebu pwysicaf y wlad. Yng Nghymru achubwyd bywydau llawer o bobl dros yr 80 blynedd diwethaf drwy eu proffesiynoldeb ac ymroddiad”.

Datblygiad diweddaraf gwasanaeth 999 yw AML (Advanced Mobile Location), system lleoli symudol newydd a ddatblygwyd gan BT er mwyn nodi lleoliad galwadau 999 o ffonau symudol. Pan fydd y gwasanaeth yn derbyn galwad ar ffôn sy’n cynnwys technoleg AML, bydd yn anfon ei leoliad yn otomatig mewn testun i’r gwasanaeth 999. Mae AML hyd at 4,000 gwaith yn gywirach na’r systemau lleoli presennol. Erbyn hyn mae’n rhan o system Android y Deyrnas Unedig ac yn cael ei fabwysiadu ar draws Ewrop a gweddill y byd.

Ni fydd oddeutu 35% o’r 30 miliwn galwad bydd BT yn ateb bob blwyddyn yn cynnwys ceisiadau am help. Gwneir y mwyafrif gan blant yn chwarae gyda ffonau neu bobl yn deialu 999 neu 112 (rhif brys Ewrop) yn anfwriadol o ffôn mewn poced neu fag. Y gyfran o alwadau bydd BT yn cysylltu â’r amryw wasanaethau brys yw: Heddlu - 49%, Ambiwlans - 47%, Tân ac Achub - 4% a llai na 1% i’r gwasanaethau Gwylwyr y Glannau ac Achub Ogof a Mynydd.